Rekord olimpijski... w skokach? Krótka historia najdłuższych lotów na igrzyskach

Skoki narciarskie to sport, który nieodłącznie kojarzy się ze słowem "rekord". Posiadają go skocznie narciarskie, notowane są najdłuższe odległości w karierze lub w historii danej reprezentacji narodowej, zaś zawodnicy od ponad wieku próbują pobić - oficjalny lub nie - rekord świata w długości skoku. A co z rekordami olimpijskimi?

Rekord olimpijski to, jak sama nazwa wskazuje, najwyższe, najszybsze, najdłuższe lub najszybsze osiągnięcie odnotowane na igrzyskach w całej historii tej imprezy. Prowadzone są w takich dyscyplinach jak łyżwiarstwo szybkie i short track zimą, zaś latem - lekkoatletyka, pływanie, podnoszenie ciężarów, łucznictwo, strzelectwo, kolarstwo torowe czy wspinaczka sportowa.

To, co łączy te dyscypliny to fakt, iż są one wymierne. W końcu na każdych igrzyskach, czy to obecnych, czy sprzed wielu lat, sprinter pokonuje dystans 100 metrów, a pływak przepływa 200 metrów stylem grzbietowym. Identycznie wygląda tarcza strzelecka, łucznicza, olimpijski welodrom czy sztanga.

Skoki narciarskie nie są na tyle wymiernym sportem, aby Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) czy Międzynarodowa Federacja Narciarska i Snowboardowa (FIS) oficjalnie odnotowywały rekordy olimpijskie. Wszak skocznia skoczni nierówna. Na przestrzeni dekad zawodnicy szybowali coraz dalej na coraz to większych normalnych i dużych obiektach. Przykładowo pierwszy 130-metrowy lot na igrzyskach miał miejsce w 1994 roku w Lillehammer. W 2026 roku taka próba na dużej skoczni w Predazzo może okazać się niewystarczająca, by walczyć o czołową dziesiątkę, nie mówiąc o medalu. Inne skocznie bywały czasami za małe, aby zawodnicy mogli oddawać dłuższe próby, niż te sprzed czterech lat na poprzedniej edycji ZIO.

W przededniu rozpoczęcia XXV Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie i Cortinie d'Ampezzo rzućmy jednak okiem na historię najdłuższych lotów w historii tej imprezy. Skoro skoki narciarskie posiadają rekordy świata, kontynentu, kraju czy życiowe, to przekonajmy się ile mogłyby obecnie wynosić rekordy olimpijskie.

W zestawieniu bierzemy pod uwagę wyłącznie skoki oddane w oficjalnych seriach, ocenianych przez sędziów, czyli wszystkie rundy rozegrane w ramach konkursów indywidualnych i drużynowych oraz rozgrywanych w latach 2002-2022 kwalifikacjach.

Pierwszy konkurs olimpijski w skokach narciarskich rozegrano 4 lutego 1924 roku w Chamonix. Rywalizację otworzył Norweg Einar Landvik (42 m) i to on rozpoczyna długą listę nieoficjalnych rekordzistów olimpijskich na dużej skoczni. Jeszcze tego samego dnia reprezentant USA, Anders Haugen doleciał do 50. metra. Bariera 60 metrów została przekroczona już cztery lata później w Sankt Moritz (najdłuższy skok - 64 metry Alfa Andersena), zaś 70 metrów - w 1932 roku w Lake Placid (71,5 metra Hansa Becka).

Na kolejny krok milowy w odległościach skoczków na igrzyskach trzeba było czekać aż do 1956 roku i Cortiny d'Ampezzo. W pierwszej serii olimpijskiego konkursu Antti Hyvaerinen wylądował na 81. metrze, przekraczając granicę 80 metrów. W finale Fin jeszcze się poprawił (84 m) i sięgnął po złoto. Już cztery lata później w Squaw Valley jako pierwszy w historii ZIO odległość 90 metrów uzyskał Koba Cakadze.

Symboliczna "setka" została przekroczona na igrzyskach w Grenoble w 1968 roku. Jako pierwszy w konkursie na skoczni w Saint-Nizier dokonał tego Norweg Jan Olaf Roaldset (100,5 m), zaś nowy olimpijski rekord ustanowił Władimir Biełousow (101,5 m). Wyczyn skoczka z ZSRR już cztery lata później przyćmił Wojciech Fortuna. Reprezentant Polski na Okurayamie w Sapporo uzyskał legendarną odległość 111 metrów, poprawiając najdłuższy dotychczas skok w historii ZIO o 9,5 metra! Rekord naszego zawodnika przetrwał osiem lat.

Ostatni na liście rekord oddany stylem klasycznym należy do Mattiego Nykaenena. "Latający Fin" na igrzyskach w Calgary w 1988 roku uzyskał odległość 118,5 metra. Cztery lata później w Courchevel jego wyczyn znacznie poprawił, skaczący stylem V, Martin Hoellwarth (123,5 m), który jako pierwszy złamał na ZIO barierę 120 metrów.

Prawdziwa rewolucja w olimpijskich odległościach nastąpiła w 1994 roku w Lillehammer. W trakcie rywalizacji w Norwegii wyczyn Hoellwartha sprzed dwóch lat - 123,5 metra - był wielokrotnie pobijany. W konkursie drużynowym Jens Weissflog najpierw jako pierwszy złamał granicę 130 metrów (131 m), a następnie przesunął olimpijski rekord na odległość 135,5 metra, którą trzy dni później wyrównał Espen Bredesen. Cztery lata później w Hakubie Takanobu Okabe i Masahiko Harada wylądowali na 137. metrze.

Kolejna bariera olimpijskich możliwości została przekroczona w 2006 roku na igrzyskach w Turynie. Thomas Morgenstern sięgnął po tytuł mistrzowski w Pragelato dzięki finałowej próbie na 140. metr. Dwa dni później w konkursie drużynowym jego wyczyn poprawił Roar Ljoekelsoey (140,5 m).

Obecnie najdłuższy skok oddany na zimowych igrzyskach olimpijskich jest autorstwa Gregora Schlierenzauera. Austriak w konkursie drużynowym na skoczni w Whistler w 2010 roku poszybował na odległość 146,5 metra. Jego wyczynu nie udało się poprawić na trzech kolejnych igrzyskach w Soczi, Pjongczangu i Pekinie.

Listę nieoficjalnych rekordzistów olimpijskich na normalnej skoczni otwiera Hans Olaf Soerensen (76 m), który rozpoczynał zawody w Seefeld w 1964 roku. Tego dnia przez chwilę autorem najdłuższej próby był Józef Przybyła (78 m), zaś najdłuższy skok odnotował Josef Matous - 80,5 metra.

Jako pierwszy odległość 90 metrów w olimpijskiej rywalizacji na normalnej skoczni uzyskał Austriak Toni Innauer w 1980 roku w Lake Placid. "Setka" została z kolei przekroczona czternaście lat później w Lillehammer, kiedy to Lasse Ottesen i Dieter Thoma odnotowali rezultat 102,5 metra, zaś Espen Bredesen - 104 metry.

W 2018 roku w pierwszej serii olimpijskiego konkursu w Pjongczangu Stefan Hula wylądował na 111. metrze, stając się pierwszym skoczkiem w historii, który w konkursie ZIO na normalnej skoczni przekroczył granicę 110 metrów. W finale rekord na poziomie 113,5 metra ustanowili z kolei Robert Johansson i Andreas Wellinger.

Kobiety zadebiutowały w olimpijskiej rywalizacji w 2014 roku w Soczi. Wówczas najdłuższy skok konkursu - 104,5 metra - odnotowała Daniela Iraschko-Stolz. Wynik Austriaczki został poprawiony cztery lata później w Pjongczangu, gdzie najpierw Katharina Althaus (obecnie Schmid) uzyskała wynik 106,5 metra, a następnie na 110. metrze wylądowała Maren Lundby. Podczas najbliższych igrzysk panie po raz pierwszy zmierzą się na dużej skoczni.