Adolf Hitler-Schanze – o skoczni, która skończyła jak jej patron

  • 2020-06-19 21:04

Sport i polityka to dziedziny, które wzajemnie się przenikają i nakładają na siebie jeszcze od czasów starożytnych. Już greccy wodzowie lubili ogrzewać się w ciepełku triumfatorów olimpijskich zmagań i to nie zmieniło się do dziś. Afront ze strony poważanego sportowca mógł powodować z kolei rysę na wizerunku polityka. Tak było, gdy w 2006 roku Andreas Widhoelzl odmówił wykonania wspólnej fotografii z Joergiem Heiderem, kontrowersyjnym prawicowym politykiem austriackim. Osobny temat to sport w państwach totalitarnych i skromny wycinek tego zagadnienia będzie tematem niniejszego tekstu, a asumptem do jego podjęcia stała się historia pewnej mało znaczącej, prowincjonalnej skoczni narciarskiej. 

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech państw totalitarnych typu wodzowskiego, co nie jest rzecz jasna żadnym odkryciem, a banalnym stwierdzeniem faktu,  jest wszechobecny kult jednostki. Ulice, szkoły, różnego rodzaju inne instytucje czy obiekty, także sportowe, hurtowo otrzymują tam imię „bohatera narodu”. Również nazwy miejscowości są często tworzone na nowo tak, by kojarzyły się z nazwiskiem wodza. I tak dla przykładu, w komunistycznej Jugosławii rządzonej przez Josipa Broza Tito, miasta zaczęły zyskiwać określenie Titowe/Titowy. Pojawiła się propozycja, by ów przymiotnik dodać również do miejscowości, w której komuniści powołali do życia Narodowy Komitet Wyzwolenia Jugosławii. Owe miasto nosiło nazwę Jajce. Ostatecznie jednak Titowe Jajce (znaczy to dokładnie to samo co po Polsku) nie zyskały aprobaty decydentów. Ale dziś będzie nas interesował nieco inny czas i inny totalitaryzm.

Adolf Hitler nigdy nie interesował się sportem. Ta dziedzina życia w żaden sposób wodza nazistowskich Niemiec nie zajmowała, sam nigdy go też nie uprawiał. Dopiero Joseph Goebbels, minister w jego rządzie, uzmysłowił mu jak potężnym narzędziem propagandowym może być sport. W 1937 roku, rok po tym jak Trzecia Rzesza z powodzeniem przeprowadziła zimowe i letnie igrzyska olimpijskie, kanclerz miał już pełną świadomość tego jak nośna dla jego idei może być rywalizacja oparta na współzawodnictwie. Jak idealnie wpisuje się ona w ideologię nazistowską opartą mi.n na kulcie ludzkiego ciała i sprawności fizycznej. Wówczas to w Norymberdze rozpoczęła się budowa największego, w zamyśle, stadionu świata, który miał pomieścić 400 tysięcy widzów. Gdy jeden z konstruktorów wyraził swoje obawy dotyczące tego, że obiekt może nie spełniać wszystkich wymogów międzynarodowych organizacji sportowych, Hitler miał mu powiedzieć: - Nie ma to żadnego znaczenia. Już niedługo wszystkie najważniejsze imprezy sportowe świata będą odbywały się tylko w Niemczech, a wtedy to ja będę decydował, czy obiekt spełnia wymogi czy nie.

Trzy lata przed rozpoczęciem nigdy niedokończonego futurystycznego projektu w Norymberdze, 2 września 1934 roku w Zabrzu, które wówczas nosiło nazwę Hindenburg, otwarto stadion imienia Adolfa Hitlera. I nie byłoby w tym niczego dziwnego, bowiem w tym czasie imię jednego z największych zbrodniarzy wszech czasów nosiło niemal wszystko, co aktualnie powoływano do życia, gdyby nie to, że Hitler patronem obiektu, na którym swoje mecze rozgrywa miejscowy Górnik, oficjalnie był do... 2005 roku!!! Dopiero wówczas, 60 lat po wyzwoleniu się z Hitlerowskiego jarzma zakończono ten niewiarygodny, trudny do zrozumienia absurd i nazwę stadionu przemianowano, nadając mu imię wybitnego piłkarza Ernesta Pohla.

Adolf Hitler pod skocznią w Garmisch-PartenkirchenAdolf Hitler pod skocznią w Garmisch-Partenkirchen

Imieniem nazistowskiego dyktatora nazwano też, w tym samym 1934 roku, jedną jedyną skocznię narciarską. Nie była to jednak skocznia w Garmisch-Partenkirchen zbudowana na organizowane przez III Rzeszę Zimowe Igrzyska Olimpijskie, na której Hilter otwierał całą imprezę, ani inny znaczący dla dyscypliny tego typu obiekt. I choć w internecie znaleźć można informację, że arena w Ga-Pa była areną Adolfa Hitlera, to zdecydowanie nie jest to prawdą. Co ciekawe na tej samej skoczni Hitler miał otworzyć także kolejne igrzyska, w 1940 roku, które przyznano niemieckiemu kurortowi po rezygnacji Sapporo i St.Moritz. W czasie gdy w 1939 roku trwała kampania wrześniowa, na skoczni olimpijskiej i innych obiektach jak gdyby nigdy nic trwał remont, którego zaniechano dopiero pod koniec października.

Skocznią Htilera nie była też ta znajdująca się w Berchtesgaden, położna w pobliżu rezydencji zbrodniarza, którą widywał on niejednokrotnie podczas wypraw po okolicy. Nikt na szczęście nie wpadł na pomysł (albo o tym oficjalnie nie wiadomo), by na skocznię Adolfa Hitlera przemianować Wielką Krokiew. A przecież na Podhalu funkcjonował ruch kolaborancki Goralenvolk i dyktator III Rzeszy miał w Zakopanem swoją ulicę i plac. Z Wielką Krokwią mógł mieć pozytywne skojarzenia, tam bowiem w 1939 roku skaczący z opaską ze swastyką na ramieniu Austriak Sepp Bradl zdobył tytuł mistrza świata, za co otrzymał od swojego wodza napawający go dumą do końca życia telegram gratulacyjny.

Adolf Hitler-Schanze powstała na peryferiach zimowego sportu, a jej historia w przeciwieństwie do Adolf Hitler Stadion w Zabrzu była krótka i do tego dość kuriozalna. Wątpliwe, by Fuehrer kiedykolwiek dowiedział się o jej istnieniu. Miejscowość Hollerath to maleńka wioska w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia położona tuż przy granicy z Belgią, dziś licząca niewiele ponad 500 mieszkańców. W lesie stoi tam niewyróżniający się niczym ceglany mur, który wygląda jak pozostałość jakiegoś budynku. W rzeczywistości jest to próg dawnej skoczni narciarskiej nazwanej imieniem Adolfa Hitlera. Stanowił on zwieńczenie 120-metrowego rozbiegu o wysokości 20 metrów. Dość skromne tradycje uprawiania sportów zimowych sięgają tam 1910 roku. Mozolna i męcząca podróż w to miejsce z najbliższych ośrodków miejskich była powodem powstania schroniska dla narciarzy, które oferowało im komfortowy nocleg. Na początku lat 30. ówczesny prezes miejscowego klubu William Arnet opracował pomysł budowy skoczni narciarskiej. Wzorowana była na tej, która stała w Oberstdorfie. Miejsce, które wybrano było trudno dostępne, toteż i prace budowlane toczyły się bardzo wolno. Proces jej powstawania trwał aż dwa lata i pochłonął 15 000 ówczesnych marek.

Rozpoczął się w 1932 roku, zakończył w 1934, a pierwsze skoki oddano na niej... po kolejnych dwóch latach, w 1936 roku. Przez dwie zimy w okolicy skoczni nie dało się uświadczyć choćby płatka śniegu, więc o skakaniu mowy być nie mogło. Drewniana skocznia osadzona na betonowych fundamentach stała się najbardziej wysuniętym na zachód obiektem tego typu w Niemczech. Gdy warunki w końcu pozwoliły na jej przygotowanie, możliwości oddania inaugurującego skoku dostąpił Birger Ruud, najwybitniejszy skoczek czasów przedwojennych. Norweg w Hollerath przygotowywał się do igrzysk w Ga-Pa, podczas których zdobył złoty medal. Ruud, trenując na skoczni imienia Adolfa Hitlera, dodatkowo „przyozdobionej” swastykami nie mógł jeszcze wtedy wiedzieć, jak bardzo jej patron zmieni losy świata i wpłynie na jego życie i karierę. Podczas II Wojny Światowej Norwegia stała się państwem kolaborującym z III Rzeszą. Ruud odrzucił propozycję współpracy złożoną mu przez komisarza Rzeszy Josefa Terbovena, ostatecznie za antynazistowskie poglądy został osadzony w obozie koncentracyjnym w Grini pod Oslo.

Jak podaje portal Volksfreund.de ostatni rekord skoczni ustanowił Ludvig Volke z Willingen 27 lutego 1938, skacząc 42,5 metra. Co ciekawe, na obiekcie nigdy nie rozegrano oficjalnych zawodów. Miały tam miejsce jedynie treningi i ewentualnie nieformalne i niesklasyfikowane zmagania. Jego żywot dokonał się pod koniec wojny, podczas bitwy o Ardeny, będącej ostatnią, nieudaną, dużą operacją ofensywną wojsk niemieckich. Skocznia została niemal doszczętnie zniszczona przez amerykańską artylerię. Jej patron znajdował się już wówczas w swoim bunkrze w Berlinie, z którego, nie licząc krótkich spacerów z psem, nigdy już nie wyszedł. Kilka miesięcy później schorowany i opętany urojeniami popełnił samobójstwo w swoim bunkrze w Berlinie, a III Rzesza skapitulowała wobec ofensywy wojsk alianckich i Armii Czerwonej.

Po wojnie w 1953 roku zbudowano na jej miejscu niemal od podstaw nową skocznię, która funkcjonowała do połowy lat 60. i pozwalała ponoć na osiąganie 70-metrowych odległości, choć w tej kwestii pojawiają się rozbieżności. W ostatnich latach, w innej części wioski powstały maleńkie skocznie dla dzieci. Trudna legenda o „skoczni Hitlera” żyje jednak do dziś. Holendrzy, którzy przejęli na własność miejscowe hotele, stworzyli szlak turystyczny prowadzący do miejsca dawnej skoczni. Upamiętnieni zostali również mieszkańcy Hollerath, którzy odważyli się z niej skakać, a w zgodnej opinii wszystkich, którzy mieli z nią do czynienia, budziła ona strach i respekt nawet u doświadczonych narciarzy. Ostatni z miejscowych skoczków, Artur Hanf, zmarł w 2014 roku.

Czytaj też: Faszystowskie Włochy, wielka skocznia i "Recordo Mondiale" Bronisława Czecha


Adrian Dworakowski, źródło: Informacja własna
oglądalność: (5789) komentarze: (12)

Komentowanie jest możliwe tylko po zalogowaniu

Zaloguj się

wątki wyłączone

Komentarze

  • Lestek profesor

    Jugosławia Tity nie była państwem totalitarnym, lecz autorytarnym.

    Armia Czerwona również była wojskiem alianckim.

    Sprawa ze stadionem brzmi sensacyjnie, ale tylko brzmi. Stadion Górnika wcale nie nosił imienia Hitlera do 2005. Po przejęciu miasta przez polską administrację nigdy więcej nie używano tego patronatu. Był "stadionem Górnika" lub "stadionem w Zabrzu". Coś w rodzaju desuetudo, podobnie do sprawy podchodzili szczecińscy radni nagabywani czy Adolf & Company nadal są honorowymi obywatelami Szczecina: nie są, bo Polska nie jest następcą prawnym Niemiec, nie ma żadnej ciągłości prawnej między niemiecką a polską administracją, wobec czego "akty prawne przedwojennych władz należą do historii i nie ma możliwości skutecznego ich uchylenia".

  • SebaSzczesnyy doświadczony

    Leć Adolf leć !

  • Nowyskoczek5 profesor

    Super artykuł.
    Aż chce się czytać :)

  • Oczy Aignera profesor
    @Raptor202

    Pisząc to, nie traktowałem tego jako żart.

  • janbombek bywalec
    @Raptor202

    To wrzuć coś śmiesznego, pośmiejemy się.

  • Raptor202 weteran
    @Oczy Aignera

    Nie zastanawiałeś się nad zmianą nicku na Paździerz Aignera? Twoje żarty są naprawdę nieśmieszne.

  • Adrian D. redaktor
    @Kolos

    Na przebudowanej, a w zasadzie zbudowanej od nowa skoczni konkursy się już odbywały, żadnego nie udało się rozegrać w czasie jej pierwszego życia, dopóki była ona skocznią Hitlera.

    Co do Stalina to gdzieś kiedyś obiło mi się o oczy, że jego imię nadano skoczni w Moskwie na Leninowych Wzgórzach, co miałoby znakomite uzasadnienie propagandowe, ale nie udało mi się tej informacji nigdzie potwierdzić.

  • Kolos profesor

    W artykule jest jeden błąd - pisze tam, że na skoczni nie rozegrano żadnych oficjalnych zawodów. Tymczasem strona skisprungschanze twierdzi, że rozegrano na niej w połowie lat 60 mistrzostwa zachodnich Niemiec. Oczywiście nie była to już skocznia im Hitlera ale jednak w tej samej miejscowości i na tym samym miejscu.

  • Kolos profesor

    Ciekawy artykuł, zastanawiam się czy nie było w ZSRR np. skoczni im. Stalina lub Lenina?

  • Janeman profesor

    Jak zwykle w przypadku artykułów historycznych na tej stronie świetna robota -w dodatku historia zupełnie mi nieznana do tej pory.
    ps.Obawiam się tylko, ze "Titowe Jajce"to coś, czego już nie wyrzucę z głowy ;)

  • Oczy Aignera profesor
    Podobieństwo

    Nie mylcie nazwy tej miejscowości z Martinem Hoellwarthem.

  • Cris0009 początkujący

    Super się czytało, prawdziwa lekcja historii XX wieku

Regulamin komentowania na łamach Skijumping.pl

  1. Zanim zadasz pytanie na forum - zobacz czy poniżej ktoś już nie dał na nie odpowiedzi.
  2. Redakcja serwisu Skijumping.pl zastrzega sobie prawo do usuwania oraz modyfikowania komentarzy łamiących regulamin - nie związanych z tematem newsa, zawierających obraźliwe treści, atakujących osoby publiczne (a w szczególności zawodników, trenerów, działaczy, polityków), napisanych wulgarnym językiem, spamu, powielania treści newsa itp.
  3. Zabrania się reklamowania innych stron, blogów itp.
  4. Forum to miejsce na przemyślane wypowiedzi i opinie. Do komentowania bieżących wydarzeń na skoczni oraz luźnych pogaduszek służy nasz czat. Komentarze o zerowej wartości merytorycznej typu "Ammann Słabo, Stoch - 125m, co tu tak cicho, czemu nie skaczą" - również będą usuwane.
  5. Komentarze powinny być rzeczowe, napisane poprawnie językowo i bez rażących błędów ortograficznych.
  6. Zapytania, opinie i uwagi skierowane do redaktorów serwisu Skijumping.pl, prosimy przesyłać na nasz adres email. Nasi redaktorzy nie czytają wszystkich komentarzy, często mogą więc wcale nie odpowiedzieć. Zapytania, opinie i uwagi skierowane do moderatorów forum Skijumping.pl, prosimy przesyłać na nasz adres admin@skijumping.pl.
  7. Wszystkich użytkowników forum, prosimy o kulturalną dyskusję. Do rozwiązywania wszelkich sporów i kłótni służy email, gadu-gadu lub inne środki komunikacji.
  8. Aby uniknąć bałaganu i nieporozumień, zabrania się tworzenia i korzystania użytkownikom z więcej niż jednego konta/nicka oraz podszywania się pod innych użytkowników, poprzez tworzenie bardzo podobnych nazw/nicków. W przypadku wykrycia takiego działania, konta będą kasowane, a w skrajnym przypadku (nagminne tworzenie kolejnych kont), użytkownik banowany.
  9. Wszelkie komentarze, atakujące bezpośrednio poszczególnych użytkowników (w tym także oskarżenia o pisanie pod wieloma nickami), moderatorów lub redaktorów, będą bezzwłocznie usuwane, podobnie jak spory między użytkownikami, nie mające nic wspólnego z tematem artykułu. Konta użytkowników, którzy obrażają moderatorów, administratorów, bądź atakują Redakcję Skijumping.pl, mogą być blokowane.
  10. Wszelkie narzekania na to, że komentarze są "bezpodstawnie" usuwane, będą również kasowane. Jeśli ktoś uważa, że jego komentarz był zgodny z regulaminem, a mimo to został usunięty, prosimy o kontakt emailowy na adres admin@skijumping.pl.
  11. Jeśli uważasz, że dany użytkownik nagminne łamie regulamin, wywołuje kłótnie i utrudnia dyskusję w komentarzach, prosimy o kontakt emailowy na adres admin@skijumping.pl.
  12. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania wpisów bądź blokowania użytkowników, którzy używają niecenzuralnego języka, nagminnie wywołują konflikty, spory oraz prowokują innych uczestników forum do kłótni.
  13. Redakcja zastrzega sobie prawo do usuwania użytkowników, których nazwy (ksywki) zawierają wulgaryzmy lub brzmią podobnie do niecenzuralnych słów.
  14. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności, w przypadku, gdy adres IP zablokowanej osoby, jest adresem całej sieci lokalnej. Ewentualne cofnięcie blokady może nastąpić jedynie w przypadku, gdy winny użytkownik zaprzestanie szkodliwych działań na forum.
  15. Redakcja nie odpowiada za treści i opinie prezentowane przez użytkowników forum. Jeśli wypowiedzi naruszają prawo, ich autorzy mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.
  16. W przypadku "bana" użytkownika, zabronione jest tworzenie nowego konta, przez 7 dni od momentu blokady konta.
  17. W przypadku nagminnego łamania regulaminu forum oraz ogólnych zasad dobrego wychowania, Redakcja zastrzega sobie prawo do powiadomienia odpowiednich służb, wraz ze wszystkimi posiadanymi danymi użytkownika (adres IP, logi, dane kontaktowe).