Rekord olimpijski... w skokach? Krótka historia najdłuższych lotów na igrzyskach

Skoki narciarskie to sport, który nieodłącznie kojarzy się ze słowem "rekord". Posiadają go skocznie narciarskie, notowane są najdłuższe odległości w karierze lub w historii danej reprezentacji narodowej, zaś zawodnicy od ponad wieku próbują pobić - oficjalny lub nie - rekord świata w długości skoku. A co z rekordami olimpijskimi?

Gregor Schlierenzauer

Rekord olimpijski to, jak sama nazwa wskazuje, najwyższe, najszybsze, najdłuższe lub najszybsze osiągnięcie odnotowane na igrzyskach w całej historii tej imprezy. Prowadzone są w takich dyscyplinach jak łyżwiarstwo szybkie i short track zimą, zaś latem - lekkoatletyka, pływanie, podnoszenie ciężarów, łucznictwo, strzelectwo, kolarstwo torowe czy wspinaczka sportowa.

To, co łączy te dyscypliny to fakt, iż są one wymierne. W końcu na każdych igrzyskach, czy to obecnych, czy sprzed wielu lat, sprinter pokonuje dystans 100 metrów, a pływak przepływa 200 metrów stylem grzbietowym. Identycznie wygląda tarcza strzelecka, łucznicza, olimpijski welodrom czy sztanga.

Skoki narciarskie nie są na tyle wymiernym sportem, aby Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) czy Międzynarodowa Federacja Narciarska i Snowboardowa (FIS) oficjalnie odnotowywały rekordy olimpijskie. Wszak skocznia skoczni nierówna. Na przestrzeni dekad zawodnicy szybowali coraz dalej na coraz to większych normalnych i dużych obiektach. Przykładowo pierwszy 130-metrowy lot na igrzyskach miał miejsce w 1994 roku w Lillehammer. W 2026 roku taka próba na dużej skoczni w Predazzo może okazać się niewystarczająca, by walczyć o czołową dziesiątkę, nie mówiąc o medalu. Inne skocznie bywały czasami za małe, aby zawodnicy mogli oddawać dłuższe próby, niż te sprzed czterech lat na poprzedniej edycji ZIO.

W przededniu rozpoczęcia XXV Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie i Cortinie d'Ampezzo rzućmy jednak okiem na historię najdłuższych lotów w historii tej imprezy. Skoro skoki narciarskie posiadają rekordy świata, kontynentu, kraju czy życiowe, to przekonajmy się ile mogłyby obecnie wynosić rekordy olimpijskie.

W zestawieniu bierzemy pod uwagę wyłącznie skoki oddane w oficjalnych seriach, ocenianych przez sędziów, czyli wszystkie rundy rozegrane w ramach konkursów indywidualnych i drużynowych oraz rozgrywanych w latach 2002-2022 kwalifikacjach.

Pierwszy konkurs olimpijski w skokach narciarskich rozegrano 4 lutego 1924 roku w Chamonix. Rywalizację otworzył Norweg Einar Landvik (42 m) i to on rozpoczyna długą listę nieoficjalnych rekordzistów olimpijskich na dużej skoczni. Jeszcze tego samego dnia reprezentant USA, Anders Haugen doleciał do 50. metra. Bariera 60 metrów została przekroczona już cztery lata później w Sankt Moritz (najdłuższy skok - 64 metry Alfa Andersena), zaś 70 metrów - w 1932 roku w Lake Placid (71,5 metra Hansa Becka).

Na kolejny krok milowy w odległościach skoczków na igrzyskach trzeba było czekać aż do 1956 roku i Cortiny d'Ampezzo. W pierwszej serii olimpijskiego konkursu Antti Hyvaerinen wylądował na 81. metrze, przekraczając granicę 80 metrów. W finale Fin jeszcze się poprawił (84 m) i sięgnął po złoto. Już cztery lata później w Squaw Valley jako pierwszy w historii ZIO odległość 90 metrów uzyskał Koba Cakadze.

Symboliczna "setka" została przekroczona na igrzyskach w Grenoble w 1968 roku. Jako pierwszy w konkursie na skoczni w Saint-Nizier dokonał tego Norweg Jan Olaf Roaldset (100,5 m), zaś nowy olimpijski rekord ustanowił Władimir Biełousow (101,5 m). Wyczyn skoczka z ZSRR już cztery lata później przyćmił Wojciech Fortuna. Reprezentant Polski na Okurayamie w Sapporo uzyskał legendarną odległość 111 metrów, poprawiając najdłuższy dotychczas skok w historii ZIO o 9,5 metra! Rekord naszego zawodnika przetrwał osiem lat.

Ostatni na liście rekord oddany stylem klasycznym należy do Mattiego Nykaenena. "Latający Fin" na igrzyskach w Calgary w 1988 roku uzyskał odległość 118,5 metra. Cztery lata później w Courchevel jego wyczyn znacznie poprawił, skaczący stylem V, Martin Hoellwarth (123,5 m), który jako pierwszy złamał na ZIO barierę 120 metrów.

Prawdziwa rewolucja w olimpijskich odległościach nastąpiła w 1994 roku w Lillehammer. W trakcie rywalizacji w Norwegii wyczyn Hoellwartha sprzed dwóch lat - 123,5 metra - był wielokrotnie pobijany. W konkursie drużynowym Jens Weissflog najpierw jako pierwszy złamał granicę 130 metrów (131 m), a następnie przesunął olimpijski rekord na odległość 135,5 metra, którą trzy dni później wyrównał Espen Bredesen. Cztery lata później w Hakubie Takanobu Okabe i Masahiko Harada wylądowali na 137. metrze.

Kolejna bariera olimpijskich możliwości została przekroczona w 2006 roku na igrzyskach w Turynie. Thomas Morgenstern sięgnął po tytuł mistrzowski w Pragelato dzięki finałowej próbie na 140. metr. Dwa dni później w konkursie drużynowym jego wyczyn poprawił Roar Ljoekelsoey (140,5 m).

Obecnie najdłuższy skok oddany na zimowych igrzyskach olimpijskich jest autorstwa Gregora Schlierenzauera. Austriak w konkursie drużynowym na skoczni w Whistler w 2010 roku poszybował na odległość 146,5 metra. Jego wyczynu nie udało się poprawić na trzech kolejnych igrzyskach w Soczi, Pjongczangu i Pekinie.

Listę nieoficjalnych rekordzistów olimpijskich na normalnej skoczni otwiera Hans Olaf Soerensen (76 m), który rozpoczynał zawody w Seefeld w 1964 roku. Tego dnia przez chwilę autorem najdłuższej próby był Józef Przybyła (78 m), zaś najdłuższy skok odnotował Josef Matous - 80,5 metra.

Jako pierwszy odległość 90 metrów w olimpijskiej rywalizacji na normalnej skoczni uzyskał Austriak Toni Innauer w 1980 roku w Lake Placid. "Setka" została z kolei przekroczona czternaście lat później w Lillehammer, kiedy to Lasse Ottesen i Dieter Thoma odnotowali rezultat 102,5 metra, zaś Espen Bredesen - 104 metry.

W 2018 roku w pierwszej serii olimpijskiego konkursu w Pjongczangu Stefan Hula wylądował na 111. metrze, stając się pierwszym skoczkiem w historii, który w konkursie ZIO na normalnej skoczni przekroczył granicę 110 metrów. W finale rekord na poziomie 113,5 metra ustanowili z kolei Robert Johansson i Andreas Wellinger.

Kobiety zadebiutowały w olimpijskiej rywalizacji w 2014 roku w Soczi. Wówczas najdłuższy skok konkursu - 104,5 metra - odnotowała Daniela Iraschko-Stolz. Wynik Austriaczki został poprawiony cztery lata później w Pjongczangu, gdzie najpierw Katharina Althaus (obecnie Schmid) uzyskała wynik 106,5 metra, a następnie na 110. metrze wylądowała Maren Lundby. Podczas najbliższych igrzysk panie po raz pierwszy zmierzą się na dużej skoczni.

Rekordy olimpijskie w skokach narciarskich
Typ	Rekord	Rekordzista	Kraj	Zawody i dzień
Duża skocznia, mężczyzni	146.5	SCHLIERENZAUER Gregor		Vancouver/Whistler, 22.02.2010
Normalna skocznia, mężczyzni	113.5	JOHANSSON Robert		Pjongczang, 10.02.2018
	113.5	WELLINGER Andreas		Pjongczang, 10.02.2018
Normalna skocznia, kobiety	110.0	LUNDBY Maren		Pjongczang, 12.02.2018

Rekord olimpijski - duża skocznia mężczyzn:
Odl.	Zawodnik	Kraj	Zawody i dzień
42.0	LANDVIK Einar		Chamonix, 04.02.1924
49.0	THAMS Jacob Tullin		Chamonix, 04.02.1924
49.0	HAUGEN Anders		Chamonix, 04.02.1924
49.0	THAMS Jacob Tullin		Chamonix, 04.02.1924
50.0	HAUGEN Anders		Chamonix, 04.02.1924
50.0	NUOTIO Paavo		Sankt Moritz, 18.02.1928
52.5	FEUZ Ernst		Sankt Moritz, 18.02.1928
53.0	MONSEN Rolf		Sankt Moritz, 18.02.1928
53.5	NILLSON Alex-Herman		Sankt Moritz, 18.02.1928
60.0	ANDERSEN Alf		Sankt Moritz, 18.02.1928
62.0	RECKNAGEL Erich		Sankt Moritz, 18.02.1928
64.0	ANDERSEN Alf		Sankt Moritz, 18.02.1928
66.5	RUUD Birger		Lake Placid, 12.02.1932
71.5	BECK Hans		Lake Placid, 12.02.1932
73.5	WALBERG Kaare		Garmisch-Partenkirchen, 16.02.1936
74.5	KONGSGAARD Arnholdt		Garmisch-Partenkirchen, 16.02.1936
75.0	RUUD Birger		Garmisch-Partenkirchen, 16.02.1936
76.0	ERIKSSON Sven		Garmisch-Partenkirchen, 16.02.1936
76.0	ERIKSSON Sven		Garmisch-Partenkirchen, 16.02.1936
76.0	OESTMAN Bror		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
77.5	HOEL Arne		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
77.5	LESSER Werner		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
81.0	HYVAERINEN Antti		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
81.0	PETTERSON Sven		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
83.5	GLASS Harry		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
83.5	KALLAKORPI Aulis		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
84.0	HYVAERINEN Antti		Cortina d’Ampezzo, 05.02.1956
87.5	STEINEGGER Walter		Squaw Valley, 28.02.1960
87.5	KAERKINEN Juhani		Squaw Valley, 28.02.1960
88.5	KUEHRT Veit		Squaw Valley, 28.02.1960
89.0	CAKADZE Koba		Squaw Valley, 28.02.1960
90.0	SAMUELSTUEN Ansten		Squaw Valley, 28.02.1960
90.5	KAMIEŃSKI Nikołaj		Squaw Valley, 28.02.1960
93.5	RECKNAGEL Helmut		Squaw Valley, 28.02.1960
93.5	ENGAN Toralf		Innsbruck, 09.02.1964
95.5	KANKKONEN Veikko		Innsbruck, 09.02.1964
100.5	ROALDSET Jan Olaf		Grenoble/Saint-Nizier, 18.02.1968
101.0	FUJISAWA Takashi		Grenoble/Saint-Nizier, 18.02.1968
101.0	RASKA Jiri		Grenoble/Saint-Nizier, 18.02.1968
101.5	BIEŁOUSOW Władimir		Grenoble/Saint-Nizier, 18.02.1968
111.0	FORTUNA Wojciech		Sapporo, 11.02.1972
113.0	NEUPER Hubert		Lake Placid, 23.02.1980
114.5	TOERMAENEN Jouko		Lake Placid, 23.02.1980
117.0	SUMI Hansjoerg		Lake Placid, 23.02.1980
117.0	TOERMAENEN Jouko		Lake Placid, 23.02.1980
118.5	NYKAENEN Matti		Calgary, 23.02.1988
123.5	HOELLWARTH Martin		Albertville/Courchevel, 14.02.1992
124.5	OKABE Takanobu		Lillehammer, 22.02.1994
125.0	CECON Roberto		Lillehammer, 22.02.1994
126.0	THOMA Dieter		Lillehammer, 22.02.1994
128.0	KASAI Noriaki		Lillehammer, 22.02.1994
131.0	WEISSFLOG Jens		Lillehammer, 22.02.1994
135.0	NISHIKATA Jinya		Lillehammer, 22.02.1994
135.5	WEISSFLOG Jens		Lillehammer, 22.02.1994
135.5	BREDESEN Espen		Lillehammer, 25.02.1994
136.0	HARADA Masahiko		Nagano/Hakuba, 15.02.1998
137.0	OKABE Takanobu		Nagano/Hakuba, 17.02.1998
137.0	HARADA Masahiko		Nagano/Hakuba, 17.02.1998
140.0	MORGENSTERN Thomas		Turyn/Pragelato, 18.02.2006
141.0	LJOEKELSOEY Roar		Turyn/Pragelato, 20.02.2006
142.5	KASAI Noriaki		Vancouver/Whistler, 19.02.2010, Q
142.5	JACOBSEN Anders		Vancouver/Whistler, 19.02.2010, Q
144.0	AMMANN Simon		Vancouver/Whistler, 20.02.2010
146.5	SCHLIERENZAUER Gregor		Vancouver/Whistler, 22.02.2010

Rekord olimpijski - normalna skocznia mężczyzn:
Odl.	Zawodnik	Kraj	Zawody i dzień
76.0	SOERENSEN Hans Olaf		Innsbruck/Seefeld, 31.01.1964
77.0	MUNK Karl-Heinz		Innsbruck/Seefeld, 31.01.1964
78.0	PRZYBYŁA Józef		Innsbruck/Seefeld, 31.01.1964
79.0	ENGAN Toralf		Innsbruck/Seefeld, 31.01.1964
80.5	MATOUS Josef		Innsbruck/Seefeld, 31.01.1964
82.5	KONNO Akitsugu		Sapporo, 06.02.1972
83.5	AOCHI Seiji		Sapporo, 06.02.1972
84.0	KASAYA Yukio		Sapporo, 06.02.1972
84.5	ASCHENBACH Hans-Georg		Innsbruck/Seefeld, 07.02.1976
85.5	GROYER Alfred		Lake Placid, 17.02.1980
89.0	INNAUER Toni		Lake Placid, 17.02.1980
90.0	INNAUER Toni		Lake Placid, 17.02.1980
90.0	WEISSFLOG Jens		Sarajewo, 12.02.1984
91.0	NYKAENEN Matti		Sarajewo, 12.02.1984
91.5	PUIKKONEN Jari		Sarajewo, 12.02.1984
92.0	HARADA Masahiko		Lillehammer, 25.02.1994
92.0	MOSER Christian		Lillehammer, 25.02.1994
94.5	SIEGMUND Gerd		Lillehammer, 25.02.1994
98.0	KASAI Noriaki		Lillehammer, 25.02.1994
102.5	OTTESEN Lasse		Lillehammer, 25.02.1994
102.5	THOMA Dieter		Lillehammer, 25.02.1994
104.0	BREDESEN Espen		Lillehammer, 25.02.1994
104.0	KUETTEL Andreas		Turyn/Pragelato, 11.02.2006, Q
104.5	AHONEN Janne		Turyn/Pragelato, 11.02.2006, Q
104.5	WASILJEW Dmitrij		Turyn/Pragelato, 12.02.2006
104.5	UHRMANN Michael		Turyn/Pragelato, 12.02.2006
104.5	HAPPONEN Janne		Vancouver/Whistler, 12.02.2010, Q
105.0	HAJEK Antonin		Vancouver/Whistler, 12.02.2010, Q
105.0	JANDA Jakub		Vancouver/Whistler, 12.02.2010, Q
105.5	NEUMAYER Michael		Vancouver/Whistler, 12.02.2010, Q
105.5	KASAI Noriaki		Vancouver/Whistler, 12.02.2010, Q
106.0	UHRMANN Michael		Vancouver/Whistler, 12.02.2010, Q
107.0	SCHLIERENZAUER Gregor		Vancouver/Whistler, 12.02.2010, Q
108.0	AMMANN Simon		Vancouver/Whistler, 13.02.2010
109.0	BICKNER Kevin		Pjongczang, 10.02.2018
111.0	HULA Stefan		Pjongczang, 10.02.2018
113.0	PREVC Peter		Pjongczang, 10.02.2018
113.5	JOHANSSON Robert		Pjongczang, 10.02.2018
113.5	WELLINGER Andreas		Pjongczang, 10.02.2018

Rekord olimpijski - normalna skocznia kobiet:
Odl.	Zawodniczka	Kraj	Zawody i dzień
94.0	HENDRICKSON Sarah		Soczi, 11.02.2014
97.0	VAN Lindsey		Soczi, 11.02.2014
97.5	TANAKA Atsuko		Soczi, 11.02.2014
98.5	INSAM Evelyn		Soczi, 11.02.2014
98.5	SMEBY Helena Olson		Soczi, 11.02.2014
99.5	MATTEL Coline		Soczi, 11.02.2014
100.5	VTIC Maja		Soczi, 11.02.2014
103.0	VOGT Carina		Soczi, 11.02.2014
104.5	IRASCHKO-STOLZ Daniela		Soczi, 11.02.2014
106.5	ALTHAUS Katharina		Pjongczang, 12.02.2018
110.0	LUNDBY Maren		Pjongczang, 12.02.2018